BLO म्हणून शिक्षकांच्या नियुक्तीबाबत नवे निर्देश; शाळेच्या वेळेत निवडणुकीचे काम देऊ नये | संपूर्ण परिपत्रक (PDF)

मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी (BLO) म्हणून शिक्षकांच्या नियुक्तीबाबत महत्त्वाचे निर्देश; शाळेच्या वेळेत निवडणुकीचे काम देऊ नये

दिनांक : २७ जून २०२६

महाराष्ट्र राज्यात विशेष सखोल मतदार यादी पुनरीक्षण (Special Intensive Revision - SIR) कार्यक्रम सुरू असून, या पार्श्वभूमीवर मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी (Booth Level Officer - BLO) म्हणून शिक्षकांच्या नियुक्तीबाबत मुख्य निवडणूक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य यांनी महत्त्वाचे परिपत्रक जारी केले आहे.

या परिपत्रकात शिक्षकांना BLO म्हणून नियुक्त करण्यास कोणताही कायदेशीर अडथळा नसल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे. मात्र, शिक्षकांच्या नियमित अध्यापनावर परिणाम होणार नाही याची विशेष काळजी घेण्याचे निर्देशही देण्यात आले आहेत.

शिक्षकांना BLO म्हणून नियुक्ती करता येते का?

होय.

बालकांचा मोफत व सक्तीच्या शिक्षणाचा अधिकार अधिनियम, २००९ (RTE Act) च्या कलम २७ नुसार शिक्षकांना खालील कामांसाठी नियुक्त करता येते.

🔸लोकसंख्या जनगणना

🔸आपत्ती व्यवस्थापन

🔸स्थानिक स्वराज्य संस्था निवडणुका

🔸विधानसभा व लोकसभा निवडणुकीशी संबंधित कामे

मतदार यादी तयार करणे, पुनरीक्षण करणे व अद्ययावत ठेवणे ही निवडणूक प्रक्रियेचाच एक भाग असल्याने शिक्षकांना BLO म्हणून नियुक्त करण्यास कायदेशीर मान्यता असल्याचे परिपत्रकात नमूद करण्यात आले आहे.

न्यायालयांचे महत्त्वपूर्ण निरीक्षण

परिपत्रकात विविध न्यायालयांच्या निर्णयांचाही उल्लेख करण्यात आला आहे.

त्यामध्ये शिक्षकांना निवडणुकीशी संबंधित कामे देता येतात, मात्र विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणावर त्याचा परिणाम होणार नाही, याची प्रशासनाने काळजी घेणे आवश्यक असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.

शिक्षकांची शैक्षणिक व अशैक्षणिक कामे कोणती हे जाणून घेण्यासाठी येथे क्लिक करा.

परिपत्रकातील महत्त्वाचे निर्देश

मुख्य निवडणूक अधिकारी यांनी सर्व जिल्हा निवडणूक अधिकारी व मतदार नोंदणी अधिकाऱ्यांना पुढील सूचना दिल्या आहेत.

✅ शिक्षकांना BLO म्हणून नियुक्त करता येईल.

✅ शिक्षकांना पूर्णवेळ कार्यमुक्त करून निवडणुकीच्या कामावर ठेवू नये.

✅ शाळेच्या अध्यापनाच्या वेळेत BLO ची कामे देऊ नयेत.

✅ शाळेची वेळ संपल्यानंतर किंवा सुट्टीच्या दिवशीच निवडणुकीची कामे देण्यात यावीत.

✅ विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणात कोणताही अडथळा निर्माण होणार नाही याची दक्षता घ्यावी.

हे परिपत्रक का जारी करण्यात आले?

काही ठिकाणी शिक्षकांना पूर्णवेळ BLO म्हणून नियुक्त केल्यामुळे शाळेतील अध्यापनावर परिणाम होत असल्याच्या तक्रारी शासनाच्या निदर्शनास आल्या होत्या.

याच पार्श्वभूमीवर राज्यभर एकसमान कार्यपद्धती अवलंबावी आणि विद्यार्थ्यांचे शैक्षणिक नुकसान टाळावे, या उद्देशाने हे परिपत्रक जारी करण्यात आले आहे.

शिक्षकांसाठी याचा अर्थ काय?

या परिपत्रकामुळे पुढील बाबी स्पष्ट झाल्या आहेत.

🔸शिक्षकांना BLO म्हणून नियुक्ती करता येते. मात्र त्यांच्या नियमित अध्यापनावर परिणाम होणार नाही याची जबाबदारी प्रशासनाची आहे.

🔸शाळेच्या वेळेत निवडणूक काम देऊ नये. निवडणुकीची कामे शक्यतो सुट्टीच्या दिवशी किंवा शाळेनंतरच दिली जावीत.

📄 अधिकृत परिपत्रक (PDF)

सदर विषयावरील शासनाचे अधिकृत परिपत्रक खालील लिंकवरून वाचा किंवा डाउनलोड करा.

👉 परिपत्रक पाहण्यासाठी किंवा डाउनलोड करण्यासाठी येथे क्लिक करा.

निष्कर्ष

मतदार यादी अचूक ठेवणे ही लोकशाही प्रक्रियेतील महत्त्वाची जबाबदारी असली, तरी विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणावर कोणताही परिणाम होणार नाही याची काळजी घेणे तितकेच आवश्यक आहे. या दोन्ही बाबींमध्ये समतोल राखण्यासाठी मुख्य निवडणूक अधिकारी यांनी स्पष्ट निर्देश जारी केले आहेत.

टीप / अस्वीकरण

सदर लेख हा शासनाच्या अधिकृत परिपत्रकाचा आशय सर्वसामान्य वाचकांना सोप्या भाषेत समजावा या उद्देशाने तयार करण्यात आला आहे. या लेखातील माहिती ही परिपत्रकावर आधारित असून, लेखातील सर्व मुद्यांशी लेखक सहमत असेलच असे नाही. वैयक्तिकरित्या, शिक्षकांना त्यांच्या नियमित अध्यापनाच्या कामाव्यतिरिक्त निवडणूक विषयक कामांमध्ये गुंतवले जाऊ नये, असे लेखकाचे मत आहे. त्यामुळे कोणताही अंतिम निष्कर्ष काढण्यापूर्वी किंवा निर्णय घेण्यापूर्वी शासनाचे मूळ परिपत्रक अवश्य वाचावे.