DIKSHA वरील "AI Saathi for Educators" कोर्स अनिवार्य! १ ली ते १२ वीच्या सर्व शिक्षकांसाठी SCERT चे महत्त्वाचे परिपत्रक

DIKSHA AI Saathi for Educators Course 2026 | SCERT Maharashtra AI Training for Teachers

कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Artificial Intelligence - AI) हे तंत्रज्ञान शिक्षण क्षेत्रात झपाट्याने वापरले जात आहे. अध्यापन अधिक प्रभावी, आकर्षक आणि वेळेची बचत करणारे बनवण्यासाठी AI चा वापर आता काळाची गरज ठरला आहे. हीच गरज लक्षात घेऊन राज्य शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषद (SCERT), महाराष्ट्र यांनी कोटक एज्युकेशन फाउंडेशन यांच्या सहकार्याने "AI Saathi for Educators (शिक्षकांसाठी AI साथी)" हा ऑनलाइन कोर्स DIKSHA Portal वर उपलब्ध करून दिला आहे.

या संदर्भात राज्यातील इयत्ता १ ली ते १२ वीपर्यंत अध्यापन करणाऱ्या सर्व शिक्षकांनी हा कोर्स पूर्ण करणे आवश्यक असल्याचे परिपत्रक जारी करण्यात आले आहे.

AI Saathi for Educators म्हणजे काय?

हा कोर्स शिक्षकांना कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि Machine Learning यांची मूलभूत माहिती देतो. तसेच AI चा सुरक्षित, जबाबदार आणि प्रभावी वापर अध्यापन व प्रशासकीय कामांमध्ये कसा करावा याचे मार्गदर्शन करतो.

कोर्समध्ये पुढील बाबींचा समावेश आहे:

🔸AI आणि Machine Learning ची ओळख

🔸अध्यापनात AI चा प्रभावी वापर

🔸अध्ययन साहित्य तयार करण्यासाठी AI साधने

🔸प्रश्नपत्रिका, मूल्यमापन आणि अहवाल लेखन

🔸सादरीकरणे (Presentations) तयार करणे

🔸Responsible AI म्हणजे जबाबदार AI वापर

🔸दैनंदिन शैक्षणिक व प्रशासकीय कामात AI चा उपयोग

४ तासांचे CPD श्रेय मिळणार

राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण (NEP 2020) नुसार प्रत्येक शिक्षकाने दरवर्षी ५० तासांचे Continuous Professional Development (CPD) प्रशिक्षण पूर्ण करणे अपेक्षित आहे.

AI Saathi for Educators हा कोर्स पूर्ण केल्यानंतर ४ तासांचे CPD Weightage मिळणार आहे.

महत्त्वाच्या तारखा

कोर्समध्ये प्रवेश (Enroll) करण्याची अंतिम तारीख : ३१ ऑगस्ट २०२६

कोर्स पूर्ण करण्याची अंतिम तारीख : ३० सप्टेंबर २०२६

मोबाईलवरून कोर्स कसा कराल?

Step 1

Google Play Store वरून DIKSHA App डाउनलोड करा.

Step 2

नोंदणी करून संपूर्ण प्रोफाइल पूर्ण भरा.

Step 3

यानंतर DIKSHA Courses App डाउनलोड करा.

Step 4

"AI Saathi for Educators" कोर्समध्ये Enroll करा.

Step 5

सर्व मॉड्यूल पूर्ण करून शेवटी प्रमाणपत्र डाउनलोड करा.

संगणकावरून (Laptop/Desktop) कोर्स करण्याची पद्धत

DIKSHA Portal वर Login करा.

DIKSHA Courses विभागात जा.

Search मध्ये AI Saathi for Educators शोधा.

Enroll करून सर्व मॉड्यूल पूर्ण करा.

प्रमाणपत्र डाउनलोड करून जतन करा.

हा कोर्स का महत्त्वाचा आहे?

आज AI च्या मदतीने शिक्षक पुढील अनेक कामे अधिक वेगाने करू शकतात.

Lesson Plan तयार करणे

प्रश्नपत्रिका तयार करणे

कार्यपत्रिका (Worksheet) तयार करणे

विद्यार्थ्यांसाठी उपक्रम तयार करणे

PPT तयार करणे

भाषांतर करणे

अहवाल लेखन

कार्यालयीन कामे जलद पूर्ण करणे

यामुळे शिक्षकांचा वेळ वाचतो आणि अध्यापन अधिक परिणामकारक बनते.

सर्व शिक्षकांनी काय करावे?

✔ DIKSHA वर लॉगिन करा.

✔ "AI Saathi for Educators" कोर्समध्ये त्वरित प्रवेश घ्या.

✔ ३० सप्टेंबर २०२६ पूर्वी कोर्स पूर्ण करा.

✔ प्राप्त झालेले प्रमाणपत्र सुरक्षित जतन करा.

निष्कर्ष

AI हे भविष्यातील शिक्षणाचे महत्त्वाचे साधन आहे. शिक्षकांनी AI चा योग्य वापर शिकल्यास विद्यार्थ्यांचे शिक्षण अधिक प्रभावी, सर्जनशील आणि आधुनिक होईल. त्यामुळे SCERT महाराष्ट्राने उपलब्ध करून दिलेला "AI Saathi for Educators" हा कोर्स प्रत्येक शिक्षकाने निश्चितपणे पूर्ण करावा.

Source of information 

📎 परिपत्रक पाहण्यासाठी किंवा डाउनलोड करण्यासाठी येथे क्लिक करा