महाराष्ट्र शासनाच्या शिक्षण विभागामार्फत राज्यातील सर्व शिक्षक व शिक्षक शिक्षणतज्ज्ञांसाठी (Teacher Educators) एक महत्त्वाची संधी उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. Centre for Cultural Resources and Training (CCRT), नवी दिल्ली यांच्या माध्यमातून विविध प्रशिक्षण कार्यशाळा व Orientation Courses आयोजित करण्यात येत आहेत. या कार्यशाळांमध्ये सहभागी होऊन शिक्षकांना भारताच्या समृद्ध सांस्कृतिक वारशाची ओळख करून घेण्याची तसेच शिक्षण प्रक्रियेत सांस्कृतिक घटकांचा प्रभावी वापर करण्याची संधी मिळणार आहे.
CCRT म्हणजे काय?
CCRT (Centre for Cultural Resources and Training) ही भारत सरकारच्या संस्कृती मंत्रालयाअंतर्गत कार्यरत असलेली एक महत्त्वाची संस्था आहे. या संस्थेचे मुख्य उद्दिष्ट शिक्षण आणि संस्कृती यांचा समन्वय साधणे हे आहे.
CCRT च्या माध्यमातून शिक्षकांना विविध सांस्कृतिक, लोककला, परंपरा, वारसा संवर्धन, नाट्यकला, संगीत, चित्रकला आणि इतर सांस्कृतिक विषयांवरील प्रशिक्षण दिले जाते. यामुळे शिक्षक आपल्या अध्यापनात अधिक प्रभावी आणि नाविन्यपूर्ण पद्धतींचा वापर करू शकतात.
कार्यशाळांचे प्रमुख उद्दिष्ट
- CCRT आयोजित कार्यशाळांचे उद्दिष्ट खालीलप्रमाणे आहे –
- विद्यार्थ्यांना भारतीय सांस्कृतिक वारशाची ओळख करून देणे.
- शिक्षण प्रक्रियेत सांस्कृतिक घटकांचा समावेश करणे.
- विविध कला प्रकारांचे ज्ञान वाढविणे.
- विद्यार्थ्यांमध्ये सर्जनशीलता आणि सांस्कृतिक जाणीव विकसित करणे.
- शिक्षकांच्या व्यावसायिक विकासाला चालना देणे.
- शाळांमध्ये कला-संस्कृती आधारित उपक्रमांना प्रोत्साहन देणे.
कार्यशाळांचे आयोजन कुठे होणार?
CCRT मार्फत देशातील विविध केंद्रांवर प्रशिक्षण कार्यक्रम आयोजित केले जातात. यामध्ये प्रामुख्याने खालील शहरांचा समावेश आहे –
- नवी दिल्ली
- हैदराबाद
- उदयपूर
- दमोह
- नागपूर
- गुवाहाटी
या केंद्रांवर नियमितपणे Orientation Courses व प्रशिक्षण कार्यशाळा आयोजित केल्या जातात.
प्रशिक्षणामध्ये काय शिकायला मिळेल?
कार्यशाळांमध्ये सहभागी शिक्षकांना खालील बाबींचे प्रशिक्षण दिले जाईल –
1. भारतीय सांस्कृतिक वारसा
ऐतिहासिक स्थळे
लोकपरंपरा
सांस्कृतिक विविधता
वारसा संवर्धन
2. लोककला व हस्तकला
पारंपरिक कला प्रकार
लोकनृत्य
लोकसंगीत
हस्तकला
3. शैक्षणिक उपयोजन
अध्यापनात कला समाविष्ट करणे
कृती आधारित शिक्षण
अनुभवाधारित शिक्षण
सांस्कृतिक उपक्रमांचे नियोजन
4. व्यक्तिमत्त्व विकास
संवाद कौशल्य
नेतृत्व गुण
सर्जनशीलता
संघभावना
कोण अर्ज करू शकतात?
खालील शिक्षक व शिक्षण क्षेत्रातील अधिकारी अर्जासाठी पात्र आहेत –
- प्राथमिक शिक्षक
- माध्यमिक शिक्षक
- उच्च माध्यमिक शिक्षक
- शिक्षक शिक्षणतज्ज्ञ (Teacher Educators)
- DIET, BRC, CRC स्तरावरील शैक्षणिक अधिकारी
- शिक्षण क्षेत्रात कार्यरत प्रशिक्षक
प्रशिक्षण कालावधी
प्राप्त माहितीनुसार जून ते ऑगस्ट 2026 या कालावधीत विविध प्रशिक्षण कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात येणार आहे.
त्यानंतरही पुढील कालावधीत नवीन कोर्सेस उपलब्ध करून दिले जाणार आहेत. संबंधित लिंक वेळोवेळी अद्ययावत करण्यात येईल.
नामनिर्देशन प्रक्रिया
CCRT कार्यशाळेसाठी इच्छुक शिक्षकांनी ऑनलाइन नोंदणी करणे आवश्यक आहे.
नोंदणी प्रक्रियेसाठी खालील बाबी लक्षात घ्याव्यात –
दिलेल्या लिंकवर क्लिक करा.
आवश्यक माहिती भरा.
कार्यशाळेची निवड करा.
अर्ज सबमिट करा.
निवड झाल्यास ई-मेल किंवा मोबाईलद्वारे माहिती दिली जाईल.
नोंदणी लिंक
नोंदणीसाठी खालील लिंक वापरा –
https://forms.gle/k9tvVdUjdqdLAp1f6
शिक्षकांना मिळणारे फायदे
CCRT कार्यशाळेत सहभागी झाल्यामुळे शिक्षकांना –
✅ राष्ट्रीय स्तरावरील प्रशिक्षणाचा अनुभव मिळेल.
✅ सांस्कृतिक शिक्षणाची सखोल माहिती मिळेल.
✅ अध्यापन अधिक प्रभावी व आकर्षक बनवता येईल.
✅ विविध राज्यांतील शिक्षकांशी संवाद साधण्याची संधी मिळेल.
✅ नवीन शैक्षणिक संकल्पना व उपक्रम शिकता येतील.
✅ विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी उपयुक्त कौशल्ये प्राप्त होतील.
शिक्षकांसाठी दिलासादायक बातमी. आता माहिती केवळ शनिवारीच द्यायची.
विशेष सूचना
कार्यशाळांमध्ये मर्यादित जागा उपलब्ध असतात.
प्रथम नोंदणी करणाऱ्यांना प्राधान्य दिले जाऊ शकते.
नोंदणीपूर्वी सर्व माहिती काळजीपूर्वक वाचावी.
संबंधित शिक्षणाधिकारी कार्यालयामार्फत प्राप्त सूचनांचे पालन करावे.
आपल्या कार्यक्षेत्रातील जास्तीत जास्त शिक्षकांपर्यंत ही माहिती पोहोचवावी.

0 Comments